System prognoz stężeń zanieczyszczeń powietrza i warunków biometeorologicznych jako element oceny jakości życia - LIFE-APIS/PL

Ozon to trójatomowa cząsteczka tlenu (O3), która występuje zarówno w stratosferze, na wysokości ok. 20-30 km nad ziemią (tzw. warstwa ozonowa), jak i w dolnej części troposfery, tuż przy jej powierzchni. Ozon stratosferyczny chroni nas przed szkodliwym promieniowaniem UV-C, natomiast ozon troposferyczny jest szkodliwy dla człowieka i roślinności.

Ponieważ ozon jest silnym utleniaczem, wnikając do dróg oddechowych człowieka, powoduje ich podrażnienie i dyskomfort w oddychaniu. Krótkotrwała ekspozycja na wysokie stężenia może stanowić przyczynę stanów zapalnych dróg oddechowych. Długotrwałe lub powtarzające się narażenie mogą skutkować nasileniem objawów. Narażenie na ozon jest szczególnie niebezpieczne dla osób cierpiących na schorzenia układu oddechowego oraz osoby o obniżonej odporności organizmu, przede wszystkim osoby starsze i dzieci.

Ozon jest zanieczyszczeniem wtórnym, co oznacza, że nie jest emitowany do atmosfery, lecz tworzy się w powietrzu w wyniku reakcji tlenków azotu (NO i NO2) i lotnych związków organicznych (LZO) pod wpływem słońca. Związki te nazywamy prekursorami ozonu. Tlenek (NO) i dwutlenek azotu (NO2) są emitowane głównie przez transport kołowy oraz przemysł, natomiast emisja antropogeniczna lotnych związków organicznych jest również związana z procesami przemysłowymi. Duże stężenia tych substancji umożliwiają powstawanie ozonu, dlatego jego najwyższe stężenia obserwujemy na obszarach miejskich i podmiejskich.

Ze względu na charakter reakcji tworzenia ozonu, wysokie stężenia występują w słoneczne i ciepłe dni o słabym wietrze, z najwyższymi stężeniami w godzinach popołudniowych. Wysokie stężenia ozonu w Polsce występują w okresie od marca do września, najczęściej przy pogodzie wyżowej. Przekroczenia poziomu  dopuszczalnego, wynoszącego 120 µg/m3 (średnia krocząca 8-godzinna) oraz poziomu informowania społeczeństwa (180 µg/m3, średnia 1-godzinna) są obserwowane najczęściej w lipcu i sierpniu. Ze względu na silną zależność od warunków pogodowych, częstość występowania wysokich stężeń ozonu w kolejnych latach może się znacznie różnić. Poniżej przykładowy wykres stężeń dla stacji miejskiej (Wrocław, ul. Korzeniowskiego) w sierpniu 2015 roku, kiedy zanotowano przekroczenie progu informowania społeczeństwa.

Ryc. Średnie 1-godzinne stężenia ozonu na stacji Wrocław - ul. Korzeniowskiego w dniach 7-8.08.2015.
Czerwona linia oznacza poziom informowania społeczeństwa. (źródło: WIOŚ)

autor tekstu: Kinga Wałaszek

Projekt System prognoz stężeń zanieczyszczeń powietrza i warunków biometeorologicznych jako element oceny jakości życia - LIFE-APIS/PL

jest finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Instrumentu Finansowego LIFE+

oraz współfinansowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Vinaora Visitors Counter

JAKOŚĆ POWIETRZA WE WROCŁAWIU - wersja testowa
Dane prezentowane w ramach projektu LIFE-APIS/PL

Parametry jakości powietrza

PM10 - pył zawieszony o średnicy poniżej 10 μm, PM2.5 - pył zawieszony o średnicy poniżej 2,5 μm, O3 - ozon troposferyczny, NO2 - dwutlenek azotu, KOMFORT CIEPLNY - Indeks Obciążeń Cieplnych Człowieka (UTCI)

Aktualne dane o jakości powietrza pochodzą z bazy WIOŚ Wrocław dla stacji Wrocław - Korzeniowskiego; Komfort cieplny liczony jest na podstawie aktualnych danych meteorologicznych pochodzących ze stacji ZKiOA UWr Wrocław - Biskupin